Onderzoeksbeleid en -kwaliteitszorg

Onderzoek is de motor van de Universiteit Gent. Grenzen worden afgetast. Onderzoekers doen ontdekkingen. Deze ontdekkingen hebben een impact in de brede samenleving. Het onderzoek geeft nieuwe impulsen aan het onderwijs en legt de basis voor een vooruitstrevende kennismaatschappij.

Op zoek naar een beknopt overzicht van de onderzoekscontext bij UGent? Raadpleeg het Framework for Good Research Practice.

In haar meer dan tweehonderd jaar lange bestaan heeft de UGent een stevige wetenschappelijke reputatie opgebouwd. De UGent investeert zowel in fundamenteel, risicovol als toegepast onderzoek. De universiteit staat internationaal hoog aangeschreven voor haar expertise in o.a. life sciences en (dier)geneeskunde, materiaalkunde, landbouw- en sportwetenschappen, psychologie en geschiedenis en zoveel meer. De universiteit biedt niet enkel een plek aan wereldtoppers in specifieke domeinen, ook op vlak van interdisciplinair onderzoek worden nieuwe horizonten verkend.

De top kan rekenen op een stevige basis: dankzij een bottom-up onderzoeksbeleid krijgen jonge onderzoekers alle kansen om te groeien. Een diepgewortelde kwaliteitscultuur garandeert voortdurend vernieuwing in het onderzoek.

Dankzij de uitstekende prestaties van de volledige onderzoeksgemeenschap staat de UGent reeds een tiental jaar in de top-100 van de Shanghai Ranking - een wereldwijde ranglijst die opgemaakt wordt op basis van onderzoeksindicatoren.

 

Basis: Beleidsplan Onderzoek

Het Beleidsplan Onderzoek 2023-2028 geeft vorm aan het onderzoeksbeleid (niet aan het onderzoek zelf) voor een periode van vijf jaar. Het geeft de strategische beleidsprioriteiten of -doelstellingen aan en geeft de krachtlijnen van het beleid weer. Het beleidsplan overkoepelt een aantal specifieke onderzoeksgerelateerde beleidsplannen en is ingebed in de bredere visie en beleidsstrategie van de UGent. 

De vijf strategische doelstellingen zijn:

  • De UGent bouwt actief aan een onderzoekscultuur waarbinnen openheid, integriteit, samenwerking en impact centraal staan
  • Het financieringskanaal van het BOF wordt ingezet om de kwaliteit en de impact van het onderzoek aan de UGent te versterken
  • De UGent investeert in talent
  • De UGent waakt over de kwaliteit en de impact van het onderzoek
  • De organisatie en ondersteuning van het onderzoek gebeuren op een efficiënte en performante manier

Verantwoord evalueren

Logo DORADe krachtlijnen van het onderzoeksbeleid – waar de Universiteit Gent als onderzoeksinstelling voor staat – worden doorgetrokken in de evaluatie van het onderzoek en de onderzoekers aan de Universiteit Gent. Daarom opteert de universiteit er doelbewust voor om een diversiteit aan onderzoeksactiviteiten te evalueren en te waarderen, en doet ze dit door op een doordachte manier gebruik te maken van een combinatie aan instrumenten en methodes. Wat en hoe er wordt geëvalueerd, moet telkens opnieuw worden vastgelegd, rekening houdend met het doel van de evaluatie. Het proces van evaluatie moet steeds van hoogstaande kwaliteit zijn, of het nu gebaseerd is op bibliometrie, op peer review of op een combinatie van beide.

Om haar visie kracht bij te zetten en er zich blijvend toe te verbinden om onderzoek op een verantwoorde manier te evalueren, ondertekende de Universiteit Gent in 2020 de San Francisco Declaration on Research Assessment (DORA).

Het evaluatiebeleid m.b.t. onderzoek steunt op drie pijlers:

Integriteit en ethiek in onderzoek

Kwaliteitszorg is voor de UGent een centraal begrip. Binnen het streven naar kwaliteit in onderwijs en onderzoek neemt wetenschappelijke integriteit een belangrijke plaats in. De UGent sensibiliseert en ondersteunt haar onderzoekers via:

  • kennis- en expertisedeling m.b.t het concept ‘wetenschappelijke integriteit’ en gerelateerde topics
  • een divers trainingsaanbod in de verschillende fasen van hun carrière, met aandacht voor hun opdracht als lesgever
  • tal van concrete toepassingen zoals een uitgewerkt beleid inzake research data management, richtlijnen voor auteurs en het erkennen van bijdrages in wetenschappelijke publiceren, ...
  • een ondersteunend netwerk voor de behandeling van vragen en meldingen met als centraal orgaan een Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit

Meer informatie over wetenschappelijke integriteit

Ethiek in het onderzoek is een gelaagd concept dat overwegingen samenbrengt zoals de vraag naar de noodzaak van bepaald onderzoek, de algemene houding van onderzoekers en de manier waarop zij hun onderzoek benaderen en/of vormgeven, de gedragsnormen in een bepaalde discipline, de formele naleving van ethische en wettelijke richtlijnen en procedures (inclusief het aanvragen en verkrijgen van een ethische goedkeuring voor een specifiek onderzoeksproject).

Impact van onderzoek

De universiteit eist van haar (co)auteurs dat zij hun wetenschappelijke publicaties registreren en in de Academische Bibliografie (Biblio) deponeren, evenals alle gerelateerde onderzoeksdatasets. Van onderzoekers wordt verwacht dat ze het Open Access-beleid van de Universiteit Gent en (indien van toepassing) van hun financieringsorganisatie respecteren. Dit betekent dat onderzoekers worden verzocht om een full-text versie van hun wetenschappelijke publicaties in Biblio te deponeren, en deze full-text openbaar toegankelijk te maken, soms na een embargoperiode en mits toestemming van de auteursrechthebbende(n). Vooraleer hun onderzoeksresultaten openbaar worden gemaakt, moeten ze alle nodige stappen ondernemen om de intellectuele eigendomsrechten die voortvloeien uit het onderzoek te beschermen. 

Kwalitatief hoogstaand onderzoek heeft niet alleen binnen academische kringen een impact. De kennis die aan de universiteit ontwikkeld wordt, stroomt ook door naar de maatschappij. Zo leidt kennis tot socio-economische waardecreatie en blijft de universiteit een belangrijke spil in de kennismaatschappij.

HR Excellence in ResearchPersoneelsbeleid: HR Strategy for Researchers (HRS4R)

Als betrokken en zorgzame werkgever promoot de Universiteit Gent een talentgedreven HR-beleid. De kwaliteit van de wetenschappelijke loopbaan verbeteren en nieuwe carrière-opportuniteiten bieden, zijn daarin bijzondere uitdagingen.

De UGent onderschrijft het Europees Charter voor Onderzoekers en de Code of Conduct for the Recruitment of Researchers. Zij zet deze visie kracht bij door middel van een geïntegreerde HR-strategie met bijhorende actiepunten (HRS4R).

De UGent ontving hiervoor van de Europese Commissie het HR Excellence in Research label (uitgereikt in 2014 en, na positieve evaluatie, verlengd in 2020).

Ondersteuning van doctorandi

Vijf Doctoral Schools nemen een belangrijk deel van de begeleiding van de doctoraatsstudenten aan de UGent op zich. Zij organiseren een uitgebreid opleidingsaanbod en hebben zij een drievoudige missie:

  • de internationale en sociale waarde van het doctoraatsdiploma vergroten (zowel op de academische als niet-academische arbeidsmarkt)
  • de begeleiding van doctorandi tijdens hun onderzoekstraject verbeteren
  • de kwaliteitscultuur in (doctoraal) onderzoek versterken

Het kwaliteitskader voor doctoreren staat garant voor de kwaliteitsbewaking van de instroom, het proces en het eindproduct van doctoreren. Het is een leidraad met verschillende bouwstenen, die een basis blijven voor planning, actie, evaluatie en verbetering van het volledige doctoraatsproces.

Postdoc community logoOndersteuning van postdocs

Het Postdoc Talent Management focust op de carrièreperspectieven van postdoctorale onderzoekers. De UGent sensibiliseert de postdoctorale onderzoekers in alle disciplines over hun loopbaan en ondersteunt hen met een brede waaier van initiatieven en activiteiten. 

De UGent heeft oog voor een vlotte doorstroom naar een academische aanstelling in binnen- of buitenland maar ook voor een carrière op de externe arbeidsmarkt.

De Ghent University Postdoc Community is het interfacultaire netwerk van alle postdoctorale onderzoekers.

Europees onderzoeks- en innovatiebeleid

De Universiteit Gent volgt alle ontwikkelingen in de Europese Onderzoeksruimte (ERA) op.

We helpen de Europese Commissie om het beleid op een aantal beleidsterreinen vorm te geven door deel te nemen aan werkgroepen, conferenties en openbare raadplegingen. Door samen te werken met ambtenaren van de Europese Commissie en de Permanente Vertegenwoordiging van Vlaanderen/België bij de Europese Unie en leden van het Europees Parlement levert de Universiteit Gent bovendien een actieve bijdrage aan het Europese onderzoeks- en innovatiebeleid.