KLINISCHE FARMACOLOGIE
Hoofd van de onderzoekseenheid :
Prof. Dr. L. Van Bortel
Email: luc.vanbortel@UGent.be
Professoren :
L. Van Bortel, Dr. Geneeskunde, Geaggregeerde farmacologie
P. De Paepe, Arts, Dr. Medische wetenschappen
S. Rottey, Arts, Dr. Medische wetenschappen
R. Vander Stichele, Dr. Geneeskunde, Geaggregeerde farmacologie
M. Bogaert, Prof. emeritus, Dr. Geneeskunde, Geaggregeerde farmacologie (op vrijwillige basis)
Wetenschappelijke medewerkers :
M. Azermai, Master in de verpleegkunde en de vroedkunde
J. Bossuyt, Master in de biomedische wetenschappen
J. Bourgeois, Apotheker
T. De Backer, Arts, Dr. Medische wetenschappen
F. De Boeck, Arts
I. Fabry, Arts
J. Kips, Burgerlijk Ingenieur, Dr. Ingenieurswetenschappen
E. Van Bever, Apotheker
G. Van Lancker, Arts
S. Vermeersch, Burgerlijk Ingenieur, Dr. Ingenieurswetenschappen
De onderzoekseenheid is nauw verbonden met Drug Research Unit Gent (D.R.U.G.), de fase I - II Dienst voor geneesmiddelenonderzoek van het Universitair Ziekenhuis Gent.
Onderzoeksdomeinen
Het onderzoek van de eenheid richt zich op 2 onderzoeksdomeinen.
Een domein van onderzoek is gericht op het cardiovasculaire risico dat voortkomt uit verstijving van grote slagaders. Arteriële stijfheid komt vooral voor bij de oudere patiënt en leidt tot een verhoogde polsdruk en (geïsoleerde) systole hypertensie. Een hoge polsdruk gaat gepaard met een hoge cardiovasculaire morbiditeit en mortaliteit. Arteriële stijfheid wordt met behulp van niet-invasieve echo-tracking technieken gemeten ter hoogte van verschillende slagaderbedden. Met deze techniek kan de arteriële compliantie en distensibiliteit worden berekend. De klinische farmacologie van medicijnen tegen arteriële verstijving wordt bestudeerd: nieuwe therapeutische benaderingen om arteriële compliantie en distensibiliteit te verhogen, worden onderzocht. De eenheid heeft nationale en internationale samenwerkingsverbanden op dit terrein.
Het andere onderzoeksdomein richt zich vooral op evidentie en informatie in verband met geneesmiddelen, maar ook in het algemeen met toxische stoffen. Dit behelst het vinden van informatie in de literatuur over dergelijke middelen, en het synthetiseren ervan in systematische overzichten en meta-analyses; zo fungeert de eenheid als review-groep voor het Cochrane-initiatief van systematische overzichten, dit in verband met vasoactieve middelen. De eenheid is ook betrokken bij het doorgeven van de gevalideerde informatie naar allerlei instanties (bv Hoge Gezondheidsraad, RIZIV) en naar personen, zowel professionelen als patiënten. Er is daarbij interesse voor de perceptie van de gegeven informatie en het impact ervan. Vandaar dan ook dat de eenheid betrokken is bij een aantal systematische initiatieven omtrent geneesmiddelengebruik, bv het nationale Pharmanet en het project "scenario's voor geneesmiddelengebruikstudies in ziekenhuizen" van het Ministerie van Volksgezondheid.
Perspectieven
De eenheid wil het onderzoek verder zetten naar de mechanismen van arteriële verstijving, en zoeken naar behandelingen om de arteriële stijfheid te stoppen of om te keren. Zulke behandelingen kunnen de steeds toenemende prevalentie van geïsoleerde systole hypertensie door veroudering afremmen. De bedoeling is dat deze eenheid zich verder profileert in het opzoeken, synthetiseren en doorgeven van evidentie omtrent geneesmiddelen en toxica, met de bedoeling te functioneren als een deel van een systeem van "Medical technology assessment".
Publicaties
- Van Bortel LM, Balkestein EJ, van der Heijden JJ, Vanmolkot FH, Staessen JA, Kragten JA, Vredeveld JW, Safar ME, Struijker Boudier HA, Hoeks AP. Non-invasive assessment of local arterial pulse pressure; comparison of applanation tonometry and echo-tracking. J Hypertens 2001; 19:1037-1044.
- Van Bortel LMAB, Struijker-Boudier, Safar ME. Pulse pressure, arterial stiffness, and drug treatment of hypertension. Hypertension 2001; 38: 914-921.
- Balkestein EJ, Staessen JA, Wang J-G, Van Bortel LM, Barlassina C, Bianchi G, Brand E, Herrmann S-M, Struijker-Boudier HA. Carotid and femoral artery stiffness in relation to three candidate genes in a white population. Hypertension 2001; 38:1190-1197.
- Van Bortel LM, Duprez D, Starmans-Kool MJ, Safar ME, Giannattasio C, Cockcroft J, Kaiser DR, Thuillez C. The first consensus conference on clinical applications of arterial stiffness, task force III: recommendations on user procedures. Am J Hypertens, 2002; 15:445-452.
- De Hoon JN, Pickkers P, Smits P, Struijker-Boudier HAJ, Van Bortel LMAB. Calcitonin gene-related peptide: exploring its vasodilating mechanism of action in humans. Clin Pharmacol Ther 2003; 73:312-321.
- Risha PG, Vervaet C, Vergote G, Van Bortel L, Remon JP. Drug formulations intended for the global market should be tested for stability under tropical climatic conditions. Eur. J. Clin. Pharmacol. 2003; 59:135-141.
- De Hoon JN, Willigers JM, Troost J, Struijker-Boudier HA, Van Bortel LM. Cranial and peripheral interictal vascular changes in migraine patients. Cephalalgia. 2003; 23:96-104.
- Lemogoum D, Flores G, Van den Abeele W, Ciarka A, Leeman M, Degaute JP, van de Borne Ph, Van Bortel L. Validity of pulse pressure and augmentation index as surrogate measures of arterial sittness during beta-adrenergic stimulation. J. Hypertens 2004; 22:511-517.
- van Ittersum FJ, Schram MT, van der Heijden-Spek JJ, Van Bortel LM, Elte JW, Biemond P, Staessen JA, Donker AJ, Stehouwer CD. Autonomic nervous function, arterial tiffness and blood pressure in patients with type I diabetes mellitus and normal urinary albumin excretion. J. Hum. Hypertens. 2004; 18:761-768.
- De Brabander C, Vervaet C, Van Bortel L, Remon JP. Bioavailability of ibuprofen from hot-melt extruded mini-matrices. Int. J. Pharmaceut 2004; 22:973-981.
- Segers P, Rabben SI, De Backer J, De Sutter J, Gillebert TC, Van Bortel L, Verdonck P. Functional analysis of the common carotid artery: relative distension differences over the vessel wall measured in vivo. J. Hypertens 2004; 22:973-981.
- Lemogoum D, Van Bortel L, Najem B, Dzudie A, Teutcha C, Madu E, Leeman M, Degaute JP, van de Borne Ph. Arterial stiffness and wave reflections in patients with sickle cell disease. Hypertension 2004; 44:924-929.
- Wojciechowska W, Staessen JA, Stolarz K, Nawrot T, Filipovsky J, Ticha M Bianchi G, Brand E, Cwynar M, Grodzicke T, Kuznetsova T, Struijker-Boudier HA, Svobodova V, Thijs L, Van Bortel LM, Kawecka-Jaszcz K on behalf of the European Project on Genes in Hypertension (EPOGH) inverstigators. Association of peripheral and central arterial wave reflections with the CYP11B2-344C allele and sodium excretion. J Hypertension 2004; 22:2311-2319.
- Lemogoum D, Van Bortel L, Van den Abeele W, Ciarka A, Degaute JP, van den Borne Ph, Leeman M. Effect of beta-adrenergic stimulation on pulse wave velocity in black and white subjects. J Hypertension 2004; 22:2349-2353.
- Van Bortel LM. What does intima-media thickness tell us ? J Hypertens 2005; 23:37-39.
- Lemogoum D, Leeman M, Degaute JP, van de Borne Ph, Van Bortel LM. Reply to letter by Wilkinson et al: Pulse waveform analysis and arterial stiffness : realism can replace evangelism and scepticism. J Hypertens 2005; 23:213-214.
- Nawrot T, Staessen JA, Fagard RH, Van Bortel LM, Struijker Boudier HA. Endothelial function and outdoor temperature. Eur J Epidemiol 2005; 20:407-410.
- Cwynar M, Staessen JA, Ticha M, Nawrot T, Citterio L, Kuznetsova T, Wojciekowska W, Stolarz K, Filipovsky J, Kawecka-Jaszcz K, Grodzicki T, Struijker-Boudier HA, Thijs L, Van Bortel LM, Bianchi G and on behalf of the European Project On Genes in Hypertension (EPOGH) investigators. Epistatic interaction between alpha- and gamma-adducin influences peripheral and central pulse pressure in White Europeans. J Hypertens 2005; 23:961-9.
- Van Bortel LM, Bulpitt CJ, Rici F. Quality of life and antihypertensive effect with nebivolol and losartan. Am J Hypertens 2005; 18:1060-1066.
- Verbeke F, Segers P, Heireman S, Vanholder P, Verdonck P, Van Bortel LM. Brachial-to-radial pulse pressure amplification is an important source of error in the assessment of central pulse pressure from advocated SphygmoCor procedure. Hypertension 2005; 46:244-248.
- Segers P, Rietzschel E, Heireman S, De Buyzere M, Gillebert T, Verdonck P, Van Bortel L. Carotid tonometry versus synthesized aorta pressure waves for the estimation of central systolic blood pressure and augmentation index. AM J Hypertens 2005; 18:1168-1173.
- Petrovic M, De Paepe P, Van Bortel L. Pharmacotherapy of depression in old age. Acta Clin Belg 2005; 60:150-6.
- Mehuys E, Remon JP, Korst A, Van Bortel L, Mols R, Augustijns P, Porter C, Vervaet C. Human bioavailability of propanolol from a matrix-in-cylinder system with a HPMC-Gelucire® core. J Control Release 2005; 107:523-36.
- Zebekakis PE, Nawrot T, Thys L, Balkestein EJ, van der Heijden-spek J, Van Bortel LM, Struijker-Boudier HA, Safar ME, Staessens JA. Obesity is associated with increased arterial stiffness from adolescence until okd age. J Hypertens 2005; 23:1839-1846.
- Gibiansky E, Struys M, Gibiansky L, Vanluchene A, Vornov J, Mortier E, Burak E, Van Bortel L. AQUAVAN®injection, a water-soluble prodrug as a bolus injection : a phase I dose escalation comparison with DIPRIVAN® (part I) Pharmacokinetics. Anesthesiology 2005; 103:718-729.
- Struys M, Vanluchene A, Gibiansky E, Gibiansky L, Vornov J, Mortier E, Van Bortel L. AQUAVAN®injection, a water-soluble prodrug as a bolus injection : a phase I dose escalation comparison with DIPRIVAN® (Part II) Pharmacodynamics and safety. Anesthesiology 2005; 103:730-43.
- Shiburi CP, Staessens JA, Maseko W, Wojciechowska W, Thijs L, Van Bortel LM, Woodiwiss AJ, Norton GR. Reference values for SphygmoCor measurements in South Africans of African ancestry. Am J Hypertens 2006; 19:40-6.
